ระบำตารีกีปัส ระบำสองวัฒนธรรมของภาคใต้

ระบำตารีกีปัส

ระบำตารีกีปัส หรือ หลายคนเรียกว่าระบำพัด เป็นระบำชองภาคใต้ที่มีจังหวะเร้าใจและมีการแต่งตัวที่สวยงาม หลายคนชื่นชอบการรำตารีกีปัส แต่ไม่แน่ใจว่า ระบำนี้มีประวัติความเป็นมาอย่างไร และเกิดขึ้นมาจากอะไร วันนี้เราจะมาพูดถึงการรำตารีกีปัสกัน รับรองเลยว่า คุณจะเข้าใจในเรื่องการรำตารีกีปัสมากยิ่งขึ้นแน่นอน และในปัจจุบันยังมีการรำกันอย่างแพร่หลาย ในบางครั้งนำไปใช้สอนในสถานศึกษาด้วยเพื่อเป็นการเผยแพร่ทางวัฒนธรรม

                ระบำตารีกีปัส เป็นการแสดงพื้นเมืองของชาวไทยมุสลิมในภาคใต้ของไทย คำว่าตารีกีปัสมาจากภาษามลายู โดยคำว่า ตารี มาจากคำว่า ตาเรียน ที่หมายถึงการฟ้อนรำ ส่วนกีปัส หรือออกเสียงว่า ฆีปัส คือ พัด เพราะฉะนั้น ตารีกีปัส จึงหมายถึงการรำที่ใช้พัดเป็นส่วนประกอบในการแสดง โดยการแสดงชุดนี้ได้รับการฟื้นฟูโดยคณะครูโรงเรียนยะหริ่ง อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี เนื่องจากอาจารย์สุนทร ปิยะวสันต์ได้มีโอกาสเดินทางไปประเทศมาเลเซีย และได้เห็นการแสดงของมาเลเซียหลายชุดมากและอาจารย์เองก็ชื่นชอบการแสดงเหล่านี้ เมื่อเดินทางกลับมาได้มีโอกาสพูดคุยกับคนเฒ่าคนแก่และได้ทราบว่าที่ปัตตานีก็มีการแสดงที่คล้ายคลึงกับการแสดงที่มาเลเซียเช่นกัน จึงได้มองหาการแสดงพื้นเมืองที่มีความคล้ายคลึงกับมาเลเซีย และได้ทำการฟื้นฟู โดยเฉพาะการรำตารีกีปัส โดยเมื่อทำการฟื้นฟูและฝึกซ้อมอย่างดีแล้ว ได้นำชุดการแสดงตารีกีปัสไปแสดงครั้งแรกที่งานเลี้ยงเกษียณอายุข้าราชการครูโรงเรียนยะหริ่งและได้เปิดสอนกับประชาชนเป็นครั้งแรกให้กับคณะลูกเสือของจังหวัดปัตตานี และระบำตารีกีปัสเป็นที่รู้จักของคนไทยทั้งประเทศ เมื่อได้มีโอกาสไปแสดงเป็นชุดเปิดสนามงานกีฬาเขตแห่งประเทศไทย ครั้งที่ 14 ของจังหวัดปัตตานี

            สำหรับรูปแบบและลักษณะการแสดง จะเป็นการระบำหมู่ มีการแสดงอยู่ 2 แบบ คือ การแสดงเป็นคู่แบบชายหญิง และการแสดงเป็นหมู่แบบใช้ผู้หญิงแสดงล้วน สำหรับเครื่องแต่งกายในการระบำตารีกีปัส คือ เสื้อในนางสีดำ ไม่มีแขน เข็มขัด สร้องคอ ผ้าสไบใช้คลุมไหล่มีจีบเป็นโบข้างหน้า ผ้านุ่งแบบโสร่งบาติกหรือผ้าซอแกะที่มีการสอดิ้นเงินดิ้นทองแบบมาเลเซีย ที่ตัดเย็บแบบหน้านาง ต่างหู และดอกซัมเป็งส่วนดนตรีหรือเพลงที่ใช้รำ คือ ใช้วงพื้นเมืองของภาคใต้ตอนล่าง เครื่องดนตรีจะมี ไวโอลิน รำมะนา ฆ้อง แมนโดลิน ขลุ่ย และมาลากัส โดยทำนองเพลงจะใช้ อินัง ตังลุง เป็นเพลงผสมผสานระหว่างมลายูกับจีนการรำตารีกีปัสจะใช้ในการแสดงงานรื่นเริง

            ทั้งหมดนี้คือ ความรู้เกี่ยวกับระบำตารีกีปัส ระบำทางภาคใต้ที่คนไทยคุ้นเคยและรู้จักกันดีซึ่งเป็นการผสมผสานของวัฒนธรรมระหว่างไทยและมาเลเซียอย่างลงตัว